Didem Bayındır’la Edebiyat Salonu: Behçet Çelik ve Pelin Esmer’le Dostoyevski’nin “Suç ve Ceza”sı

Fiba Salon İKSV, okuyan, düşünen, tartışan, hisseden ve sonunda ortak bir düşünsel bağ kuran bir okur topluluğu oluşturma fikriyle Edebiyat Salonu serisine yeni sezonunda da devam ediyor. Bir roman edebiyatın sınırlarını aştığında nerelere yelken açar? Örneğin bir kent anlatısı bir yazarla bir mimarın gözünde nasıl bir yapıya bürünür? Ya da bir tragedya bir yazarla psikiyatristin zihinlerinde nasıl yankılanır? Küratörlüğünü Didem Bayındır’ın yaptığı Edebiyat Salonu’nun programı, edebiyatımızın usta kalemlerini farklı alanların önde gelen isimleriyle bir araya getiriyor.

İnsanın iç dünyasındaki küçük kırılmaları, gündelik hayatın sıkışmışlığını ve tekinsizleşen sıradanlığı incelikli bir dille anlatan yazar Behçet Çelik ile belgesel ve kurmaca arasındaki sınırları ustalıkla aşındıran yönetmen ve senarist Pelin Esmer bir araya geliyor. Sait Faik Hikâye Armağanı ve Haldun Taner Öykü Ödülü sahibi Çelik ile Oyun’dan 11’e 10 Kala’ya, İşe Yarar Bir Şey’den O da Bir Şey mi’ye uzanan sinemasıyla insan hikâyelerine kendine özgü bir yerden bakan Esmer, edebiyat tarihinin en meşhur suçlarından birine ve o suçun failinin zihnine bakıyor.

Cinayeti de failini de daha en başından bildiğimiz hâlde neredeyse 160 yıldır elimizden bırakamadığımız Suç ve Ceza. Dostoyevski’nin 1866 tarihli klasiği, kendisini sıradan insanların tabi olduğu ahlaki kuralların üzerinde görebileceğine inanan Raskolnikov’un işlediği cinayetten çok, cinayetin ardından kendi zihninde başlayan sorguyu anlatıyor. Suçlunun kim olduğundan çok insanın kendisine neyi ve ne zamana kadar kabul ettirebileceğine merak uyandıran roman; vicdan, yoksulluk, yabancılaşma, özgür irade ve kefaret arasında gidip gelen psikolojik bir labirent kuruyor. Edebiyattan sinemaya sayısız anlatıda iz bırakmaya devam eden eser hâlâ aynı rahatsız edici soruyu diri tutuyor: İnsan, kendi kurduğu ahlakın sınırlarını gerçekten kendisi belirleyebilir mi?